Starten met het DESTEP-model voor je ondernemingsplan

Wat is het DESTEP-model?

Het DESTEP-model is een analysemodel waarmee je externe factoren onderzoekt die invloed kunnen hebben op je onderneming. DESTEP staat voor:

• Demografisch

• Economisch

• Sociaal-cultureel

• Technologisch

• Ecologisch

• Politiek-juridisch

Deze factoren kun je zelf meestal niet direct beïnvloeden, maar ze kunnen wel grote gevolgen hebben voor je bedrijf. Denk aan veranderend consumentengedrag, nieuwe wetgeving, technologische ontwikkelingen, stijgende kosten of duurzaamheidseisen.

Waarom gebruik je het DESTEP-model in je ondernemingsplan?

In je ondernemingsplan wil je laten zien dat jouw bedrijfsidee past binnen de markt waarin je actief wordt. Het DESTEP-model helpt je om kansen en bedreigingen te ontdekken. Je kijkt niet alleen naar vandaag, maar ook naar ontwikkelingen die in de toekomst belangrijk kunnen worden. Dit is vooral waardevol als je jouw ondernemingsplan gebruikt voor een financieringsaanvraag, investeerder of zakelijke partner. Je toont aan dat je verder hebt gekeken dan je eigen idee en dat je begrijpt welke externe factoren jouw onderneming kunnen beïnvloeden.

De zes onderdelen van het DESTEP-model

Een goede DESTEP-analyse bestaat uit zes onderdelen. Per onderdeel kijk je welke ontwikkelingen relevant zijn voor jouw bedrijf, branche of doelgroep.

1. Demografische factoren

Demografische factoren gaan over de samenstelling van de bevolking. Denk aan leeftijd, gezinssamenstelling, opleidingsniveau, inkomen, woonplaats en bevolkingsgroei. Voor je ondernemingsplan kun je onderzoeken wie je doelgroep is en hoe deze groep zich ontwikkelt. Vergrijst je doelgroep? Groeit het aantal starters in jouw regio? Zijn er veel jonge gezinnen, studenten, zzp’ers of bedrijven in jouw marktgebied?

Voorbeelden van demografische vragen:

• Hoe groot is mijn doelgroep?

• Groeit of krimpt mijn doelgroep?

• Waar woont mijn doelgroep?

• Welke leeftijd, opleiding of gezinssituatie past bij mijn klant?

• Zijn er regionale verschillen die belangrijk zijn?

2. Economische factoren

Economische factoren gaan over de financiële situatie van de markt. Denk aan koopkracht, inflatie, rente, werkloosheid, consumentenvertrouwen, bedrijfskosten en economische groei. Deze factoren kunnen invloed hebben op hoeveel klanten willen of kunnen besteden. Als kosten stijgen, kan dat gevolgen hebben voor je prijs, marge of vraag naar je product of dienst.

Voorbeelden van economische vragen:

• Hoe gevoelig is mijn doelgroep voor prijs?

• Wat doen stijgende kosten met mijn onderneming?

• Is er veel vraag naar mijn product of dienst in de huidige economie?

• Zijn klanten bereid te betalen voor kwaliteit, gemak of snelheid?

• Hoe beïnvloeden rente en financieringskosten mijn plannen?

3. Sociaal-culturele factoren

Sociaal-culturele factoren gaan over gedrag, normen, waarden, trends en leefstijl. Denk aan veranderende wensen van klanten, aandacht voor gezondheid, duurzaamheid, flexibiliteit, gemak, online kopen of persoonlijke service. Deze ontwikkelingen kunnen veel invloed hebben op je aanbod en marketing. Wat klanten belangrijk vinden, verandert namelijk voortdurend. Door dit goed te onderzoeken, kun je jouw bedrijf beter laten aansluiten op de behoeften van je doelgroep.

Voorbeelden van sociaal-culturele vragen:

• Welke trends spelen er binnen mijn doelgroep?

• Welke waarden vinden klanten belangrijk?

• Verandert het koopgedrag van mijn doelgroep?

• Is er behoefte aan gemak, snelheid, persoonlijk contact of duurzaamheid?

• Hoe kan mijn bedrijf inspelen op veranderende verwachtingen?

4. Technologische factoren

Technologische factoren gaan over nieuwe technieken, digitalisering, software, automatisering, kunstmatige intelligentie en online ontwikkelingen. Technologie kan je bedrijf efficiënter maken, maar ook zorgen voor nieuwe concurrentie. Voor veel ondernemers speelt technologie een steeds grotere rol. Denk aan online boekhouden, AI-tools, webshops, social media, automatisering, platforms, digitale betalingen of slimme systemen.

Voorbeelden van technologische vragen:

• Welke technologie is belangrijk in mijn branche?

• Kan ik processen automatiseren?

• Hoe zoeken en kopen klanten online?

• Zijn er digitale tools die mijn bedrijf sterker maken?

• Kan technologie mijn product of dienst vervangen of verbeteren?

5. Ecologische factoren

Ecologische factoren gaan over milieu, duurzaamheid, energie, grondstoffen, afval, klimaat en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Steeds meer klanten, opdrachtgevers en financiers vinden duurzaamheid belangrijk. Voor je ondernemingsplan kun je beschrijven hoe duurzaamheid invloed heeft op je bedrijf. Denk aan energieverbruik, duurzame materialen, milieuregels, verpakkingen, vervoer of circulair ondernemen.

Voorbeelden van ecologische vragen:

• Speelt duurzaamheid een rol in mijn branche?

• Verwachten klanten duurzame keuzes?

• Kan ik energie, afval of grondstoffen besparen?

• Zijn er milieuregels waar ik rekening mee moet houden?

• Kan duurzaamheid mijn bedrijf onderscheiden van concurrenten?

6. Politiek-juridische factoren

Politiek-juridische factoren gaan over wetgeving, regels, vergunningen, subsidies, belastingmaatregelen en overheidsbeleid. Deze factoren kunnen direct invloed hebben op je onderneming. Denk bijvoorbeeld aan regels rond arbeidsrelaties, privacy, voedselveiligheid, vergunningen, btw, administratie, branche-eisen of duurzaamheid. Voor sommige bedrijven zijn deze regels beperkt, terwijl ze voor andere ondernemingen juist heel belangrijk zijn.

Voorbeelden van politiek-juridische vragen:

• Welke wetten en regels gelden voor mijn bedrijf?

• Heb ik vergunningen nodig?

• Zijn er subsidies of regelingen waar ik gebruik van kan maken?

• Zijn er branche-eisen of certificeringen?

• Welke fiscale regels zijn belangrijk voor mijn onderneming?

Hoe maak je een DESTEP-analyse?

Een DESTEP-analyse maken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin met het verzamelen van informatie over je markt, doelgroep en branche. Kijk vervolgens per DESTEP-factor welke ontwikkelingen relevant zijn voor jouw onderneming.

Een praktische aanpak:

1. Beschrijf kort je bedrijf en markt.

2. Werk per DESTEP-onderdeel de belangrijkste ontwikkelingen uit.

3. Benoem welke kansen deze ontwikkelingen bieden.

4. Benoem welke bedreigingen of risico’s er zijn.

5. Vertaal de uitkomsten naar keuzes in je ondernemingsplan.

Het is belangrijk om alleen relevante informatie op te nemen. Niet elke factor is voor elk bedrijf even belangrijk. Een lokale dienstverlener heeft bijvoorbeeld andere aandachtspunten dan een webshop, horecazaak, zorgondernemer of bouwbedrijf.

Voorbeeld van het DESTEP-model in je ondernemingsplan

Stel: je start een onderneming die gezonde maaltijden bezorgt aan drukke professionals. Dan kan je DESTEP-analyse er kort zo uitzien:

Demografisch:
Er is een groeiende groep werkende professionals die weinig tijd heeft om gezond te koken.

Economisch:
Door stijgende kosten letten klanten op prijs, maar gemak en gezondheid blijven belangrijk.

Sociaal-cultureel:
Gezondheid, gemak en bewuste voeding zijn belangrijke trends.

Technologisch:
Online bestellen, betaalapps en bezorgplatforms maken het makkelijk om klanten te bereiken.

Ecologisch:
Duurzame verpakkingen en lokale ingrediënten kunnen bijdragen aan een sterker imago.

Politiek-juridisch:
Er moet rekening worden gehouden met voedselveiligheid, hygiëne-eisen en administratieverplichtingen.

Op basis hiervan kun je bepalen hoe je jouw aanbod, prijs, marketing en bedrijfsvoering inricht.

DESTEP-model en SWOT-analyse

Het DESTEP-model wordt vaak gebruikt als voorbereiding op een SWOT-analyse. Met DESTEP onderzoek je externe ontwikkelingen. Deze informatie kun je daarna gebruiken om kansen en bedreigingen te bepalen.

Bijvoorbeeld: als uit je DESTEP-analyse blijkt dat duurzaamheid steeds belangrijker wordt voor je doelgroep, kan dit een kans zijn. Als nieuwe wetgeving extra kosten veroorzaakt, kan dit een bedreiging zijn.

Zo helpt het DESTEP-model om je SWOT-analyse beter te onderbouwen.

Veelgemaakte fouten bij het DESTEP-model

Bij het maken van een DESTEP-analyse worden vaak dezelfde fouten gemaakt. Ondernemers nemen soms te veel algemene informatie op, zonder duidelijk te maken wat dit betekent voor hun eigen bedrijf.

Veelgemaakte fouten zijn:

• Te algemene trends beschrijven;

• Geen link leggen met je eigen onderneming;

• Alleen kansen benoemen en geen risico’s;

• Verouderde informatie gebruiken;

• Te veel informatie opnemen;

• Conclusies vergeten;

• De uitkomsten niet verwerken in je strategie.

Een goede DESTEP-analyse is concreet. Beschrijf niet alleen wat er gebeurt in de markt, maar vooral wat dit betekent voor jouw bedrijf.

DESTEP-model maken met AI

Vind je het lastig om de juiste ontwikkelingen te vinden of te formuleren? Dan kan een AI-assistent helpen om een eerste opzet te maken. Je kunt bijvoorbeeld aangeven in welke branche je actief bent, wie je doelgroep is en welke regio of markt je wilt onderzoeken. De AI kan vervolgens meedenken over relevante demografische, economische, sociaal-culturele, technologische, ecologische en politiek-juridische factoren. Controleer de uitkomsten altijd zelf en vul ze aan met actuele informatie uit betrouwbare bronnen.

DESTEP opnemen in je ondernemingsplan

In je ondernemingsplan kun je het DESTEP-model opnemen bij de marktanalyse. Je hoeft er geen lang rapport van te maken. Een overzichtelijke uitwerking per onderdeel is vaak voldoende, zolang je duidelijk maakt welke ontwikkelingen belangrijk zijn en wat ze betekenen voor jouw onderneming.

Een goede opbouw is:

• Korte uitleg van je markt;

• Analyse per DESTEP-factor;

• Belangrijkste kansen;

• Belangrijkste bedreigingen;

• Conclusie voor je strategie.

Zo wordt je marktanalyse sterker, concreter en beter onderbouwd.

Aan de slag met het DESTEP-model

Starten met het DESTEP-model voor je ondernemingsplan helpt je om de externe omgeving van je bedrijf beter te begrijpen. Je krijgt inzicht in trends, ontwikkelingen, kansen en risico’s die invloed kunnen hebben op je onderneming.

Door de uitkomsten goed te verwerken in je ondernemingsplan, laat je zien dat je jouw markt serieus hebt onderzocht. Dat maakt je plan overtuigender en helpt je om betere keuzes te maken voor de start en groei van je bedrijf.

Maak je DESTEP-analyse direct